Nederlandse Omroep Stichting

Revisie 2017/112: artikel “Textielindustrie koopt niks voor Turks-Europese ruzie”

Publicatiedatum: 19 oktober 2017

Toelichting

Hieronder volgt het resultaat van een kritisch onderzoek naar de zorgvuldigheid van een journalistiek bericht. Berichten dienen (politiek) neutraal geschreven te zijn en gepresenteerde feitelijkheden dienen objectief, nauwkeurig en betrouwbaar te zijn om de toets der kritiek te doorstaan.

Oordeel: onzorgvuldig (10 / 3)

mogelijk politiek gemotiveerd

Conclusie

inzake het artikel “Textielindustrie koopt niks voor Turks-Europese ruzie”

De auteur/verslaggever heeft een reportage gemaakt waar geïnterviewde deskundigen/vertegenwoordigers rollen aangemeten hebben gekregen als verdedigers en critici van een politieke impasse tussen “de EU” (lees: Duitsland en Nederland) en Turkije. De voorstander van de Turkse positie zou de Turkse politicoloog Enes Bayrakli zijn (bestempeld met de ondertitel “pro-Erdogan politicoloog”); de tegenstanders zouden de Duitse consultant Klaus Kirchhoff (die verder niet in de videoreportage verschijnt) en de voorzitter van de Bond van Kledingfabrikanten (TGSD), Seref Fayat zijn – terwijl Fayat het overduidelijk mijdt om politieke uitspraken te doen of partij te kiezen in een conflict. Fayat wordt door de auteur in het frame van ‘criticus/benadeelde’ gepositioneerd door sturend de uitspraken van Fayat te begeleiden (opmerkingen als “openlijk zeggen wil hij niet”, “is boos”, “koopt weinig voor” en “laat zich ontvallen”.

BEOORDELING

Groen: opmerking of voorgestelde rectificatie

Rood: lijdend voorwerp van opmerking of voorgestelde rectificatie

Textielindustrie koopt niks voor Turks-Europese ruzie

Opmerking: De kop is platvloers. De tweede kop van dit artikel, “Turkse kledingindustrie maakt zich zorgen over de export naar Europa” is neutraler van karakter.

De textielexport naar Europa, die altijd groeide, is de laatste maanden gedaald. Dat zegt Seref Fayat, voorzitter van de bond van kledingfabrikanten in Turkije (TGSD). Hij en zijn collega’s maken zich zorgen, omdat zeventig procent van de kleding die in Turkije wordt gemaakt, wordt geëxporteerd naar Europa. Als dat inzakt, zakt de hele sector in. Opmerking: De daling wordt niet in perspectief geplaatst. Is dit een seizoensgebonden daling? Maken Fayat en zijn collega’s zich zorgen over de verslechterde relatie of over de daling an sich?

Vanavond praten Europese leiders in Brussel over de relatie met Turkije. Want die is belabberd. Opmerking: de uitspraak is platvloers, a-journalistiek en wordt niet onderbouwd. Over welke relatie wordt hier gesproken? Handelsrelatie? Diplomatieke relatie? De Duitse bondskanselier Merkel wil van haar collega’s weten of zij nog wel heil zien in een Turks lidmaatschap van de EU. Want officieel wordt daar nog altijd over onderhandeld, al liggen de gesprekken in de praktijk stil.

Volgens Merkel zitten in Turkije Duitse staatsburgers om politieke redenen in de gevangenis. Net als mensenrechtenactivisten, journalisten en politici uit Turkije zelf. De Turkse regering vindt juist dat Duitsland terroristen de hand boven het hoofd houdt, door vermeende plegers van de mislukte staatsgreep niet uit te leveren (opmerking: het is goed dat de auteur twee kanten van het conflict belicht (✓).

De Turkse textielindustrie wil vooral dat politici stoppen met ruziemaken en zich concentreren op handel. Want die loopt gevaar (opmerking: onduidelijk is waar deze generalisatie “dé Turkse kledingindustrie” op gebaseerd is. Bedoelt de auteur dat de “Bond van Kledingfabrikanten” (TGSD) representatief is voor alle Turkse kledingfabrikanten? De TGSD is één van meerdere bonden van kledingfabrikanten in Turkije.). 

De jaarlijkse textielbeurs in Istanbul trok altijd veel Europeanen; Turkije produceert goede en betaalbare confectie. Maar dit jaar valt het tegen. “We reizen veel de laatste tijd”, zegt de voorzitter van een van de belangrijkste industriebonden van Turkije (opmerking: hier plaatst de auteur de TGSD wel in perspectief (als één van meerdere bonden voor kledingfabrikanten). “Onze klanten komen niet meer naar ons toe, vanwege de veiligheid en de politieke uitspraken (opmerking: de regel is afgebroken en werd in de uitspraak van Fayat gevolgd door de toevoeging “…van de EU en van onze kant”. Door deze toevoeging weg te laten, kan de indruk bij de lezer ontstaan dat klanten niet meer naar Turkije toekomen mede vanwege politieke uitspraken van uitsluitend Turkse politici; de auteur stuurt de kijker door vanaf 00.43 beelden met uitsluitend uitspraken van president Erdogan te tonen).”

Uitspraken ‘van de EU richting ons en andersom,’voegt Seref Fayat eraan toe. Want openlijk zeggen wie hier de schuldige is, wil hij niet (opmerking: hier noemt de auteur wél de toevoeging “EU en van onze kant”. De auteur voegt er echter zelf aan toe dat de lezer hier bepaalde motieven achter dient te zoeken.). Dat hij er boos over is onderstreept hij wel graag: “Vijftig procent van onze klanten komt niet meer, uiteraard zijn wij niet blij met wat er nu gebeurt.”

De Europeaan die er wel is, al 15 jaar lang, is de Duitse consultant Klaus Kirchhoff. Hij heeft een groot vertrouwen in de Turkse markt, maar zijn klanten wat minder de laatste tijd. “Investeerders willen zekerheid over de ontwikkelingen in een land. Die zekerheid is er niet in Turkije, dat is de reden dat investeerders nu afwijzend zijn.”

Kirchoff zegt dat de buitenlandse investeringen dit jaar heel licht stijgen, maar dat dat een vertekend beeld is. “We zitten nog niet op de helft van 2006, 2007.” Dat noemt hij de goede jaren. “We kunnen hier niet blij mee zijn. En ik vraag me af of de regering van plan is hier iets aan te doen.”

Oriëntalisme

Volgens de Turkse regering zijn de spanningen tussen Turkije en de EU vooral de schuld van Europa, en van Duitsland in het bijzonder. Want Duitsland kan wel problemen hebben met de rechtsstaat en mensenrechten in Turkije, maar “Turkije heeft net zo goed problemen met Duitsland”, zegt Enes Bayrakli, politicoloog verbonden aan de denktank SETA, die op één lijn zit met de AK-partij van president Erdogan (opmerking: de formulering “die op één lijn zit” is suggestief).

“Veel Gülenisten zijn naar Duitsland ontsnapt en hebben daar asiel gekregen”, zegt Bayrakli. Volgens de Turkse regering zijn dit mogelijke terroristen die terecht moeten staan voor de mislukte coup van vorig jaar. “Een probleem is ook de activiteiten van de PKK in Duitsland. En de manier waarop Duitsland omgaat met Turkse immigranten.” (opmerking: het is goed dat de auteur hier aandacht besteedt aan een aantal Turkse bezwaren die hebben bijgedragen aan toegenomen spanningen (✓).)

Dat Duitsland boos is over Duitse staatsburgers die in Turkije vast zitten, vindt Bayrakli onterecht (opmerking: onduidelijk is of Bayrakli de woorden onterecht heeft gebruikt; het zou onbetamelijk zijn voor een academicus om een persoonlijk oordeel uit te spreken over een rechtskwestie). “Turkije is een goed functionerende rechtstaat. Als niet bewezen kan worden dat deze mensen iets strafbaars hebben gedaan, komen ze weer vrij.”

De politicoloog verwijt Duitsland ‘oriëntalisme’. “Je zegt tegen Turkije, jullie mogen onze burgers niet berechten, want jullie zijn een minder land (opmerking: onduidelijk is of de academicus de woorden “een minder land” gebruikt, aangezien de auteur in de video technische termen als “asymmetrische relatie” gebruikt).” Die houding pikt (opmerking: platvloers taalgebruik en sturend in de zin dat het suggereert dat de geïnterviewde academicus ongecultiveerd is; Bayrakli gebruikt in werkelijkheid het neutrale woord “accepteert”) Turkije niet meer, zegt Bayrakli. “Turkije accepteert niet langer dat het wordt behandeld als een ongelijke partner (opmerking: letterlijk “does not accept anymore this asymmetrical relationship”). Dat is de kern van de problemen, daar begint de onenigheid.”

Navelstaren

Op de textielbeurs kopen ze weinig (opmerking: de auteur stuurt de lezer) voor al die politieke strubbelingen. Het leidt volgens consultant Kirchhoff tot navelstaren. “Toen Erdogan aan de macht kwam, heeft hij de economie hervormd. Flexibeler gemaakt, meer internationaal gericht, er was aandacht voor de rechtsstaat.”

De Duitser heeft dat in de afgelopen jaren zien inzakken. “Sinds 2013, sinds de Gezipark-protesten, is de regering meer naar binnen gericht, in plaats van op de rest van de wereld.” Het schrikt buitenlandse partijen af, zegt Kirchhoff. “Er moet een geloof zijn in het verhaal van een land. Dat geloof is er op dit moment niet.”

Opmerking: de auteur laat twee deskundigen aan het woord die beide een kant van het verhaal behandelen, maar stuurt bij de Turkse deskundige – die de politieke situatie van Turkse zijde verklaart – de lezer sterker dan bij de Duitse deskundige.   

“Ja, wat kunnen wij daar aan doen?”, vraagt Seref Fayat, voorzitter van de textielbond zich hardop (opmerking: suggestief) af. “Er is niets dat we kunnen vertellen aan de politici”, laat hij zich ontvallen (opmerking: suggestief; alsof Fayat niet vrijuit kan spreken of dat het niet zijn initiële intentie was om woorden van gelijke strekking te gebruiken). Kennelijk heeft hij er weinig vertrouwen in dat de Turkse regering zijn problemen serieus gaat nemen (opmerking: de auteur trekt zijn eigen conclusies en geeft een (politieke) slotboodschap mee aan de kijker/lezer naar aanleiding van een politiek geframede reportage). “Wij zullen ons concentreren op onze handel en wachten tot het beter wordt.”

Gerelateerde artikelen

Geef een reactie