IslamofobieNRC HandelsbladNRC Media

Lange arm-denken en vermeend Nederturks jihadisme: werkschuw NRC wijst naar Erdoğan en Milli Görüş

Publicatiedatum: 3 augustus 2018

NRC-journalist Andreas Kouwenhoven beweert in een artikel van 3 augustus dat extremisme in de Turks-Nederlandse gemeenschap een “blinde vlek” is voor de Nederlandse autoriteiten. Kouwenhoven past en meet opzichtig, met minimale inspanning, en verdenkt op goed geluk de Turkse president Erdoğan en het Turks diaspora-netwerk Milli Görüş van het leiden van een Turkse, salafistische jihad-ronsel in Nederland. Daarmee vervalt Kouwenhoven in dezelfde denkfout als oud-minister Asscher in 2014.

Aanmoediging of verheerlijking?

Wisseltruc Kouwenhoven: “Praatgroep is moskee”

Kouwenhoven staaft zijn bewering dat er een van hogerhand aangestuurde jihad-ronsel plaatsvindt in Nederland allereerst door te wijzen op Facebook-posts van de Haagse “moskee” Medine Dershanesi, die in feite geen moskee is, maar een praatgroep.

De berichten zouden getuigen van het aanmoedigen van jihadisme. De Facebook-berichten waar Kouwenhoven onder andere aan refereert, schrijven „We hebben de jihad verlaten en zijn ons gaan richten op aardse zaken, zoals vliegen op mest afkomen” en „Als een leeuw op jacht is, wordt hij beschuldigd van bloedvergieten. Als hij blijft zitten, van luiheid.”

 

Voornoemde berichten zijn geen aanmoediging van jihadisme; maar getuigen eerder van een terugtrekking. Van verheerlijking lijkt desalniettemin wél sprake. Aanmoediging en verheerlijking staan echter niet aan elkaar gelijk. Aanmoediging is actiegericht, terwijl verheerlijking ideologisch van aard is. Een ideologische extremist overtreedt pas de wet zodra deze actief handelt in strijd met de wet. Het is belangrijk om deze nuance te maken. Terechte bezorgdheid wordt door Kouwenhove geuit over de verspreiding van een afbeelding van Abdullah al-Muhaysini, een klerk die is verbonden aan Al-Qaeda. De distributie van de beeltenis van deze ideoloog duidt mogelijk op sympathie van de praatgroep Medine Dershanesi voor Al-Muhaysini.

 

Vermoedens

In het artikel wordt verder gesproken over Abdullah Özütürk, die volgens de Amsterdamse autoriteiten een mogelijke ronselaar zou zijn van twee extremisten. Bewijs is er echter niet; wel vermoedens. En die vormen de basis van het ‘flinterdunne’ argument van journalist Kouwenhove. Özütürk, die praatgroepen organiseert, wordt om onduidelijke redenen ‘imam’ genoemd door Kouwenhove.

De aanduiding “extremisten” is hier bovendien misplaatst, omdat ronselaars niet ronselen voor extremisme is, maar voor jihadisme. Daar zit een verschil in en het is ook hier belangrijk om niet onmiddellijk extremisme gelijk te stellen aan jihadisme, omdat bij de eerste geen overtreding of misdrijf wordt begaan en Nederland per slot van rekening tal van ideologische extremisten kent, van uiteenlopende gezindten en politieke overtuigingen.

 

Wijzende vinger naar Milli Görüs

In het artikel van Kouwenhoven wordt tenslotte Milli Görüs, een aloud en alom bekend islamitisch netwerk dat Turken in de (Turkse) diaspora aan elkaar verbindt, in verband gebracht met vermoedelijke ronselaar Özütürk. Gesuggereerd wordt dat Özütürk Milli Görüş als een opstap heeft gebruikt voor zijn ronselpraktijken. Daarvoor zou Özütürk de goede wil van onwetende, vrome ouders, die zich vrijwillig verbonden aan Milli Görüş, hebben misbruikt. Milli Görüş had beter toezicht moeten houden, klinkt het. Onderzoek van Radar (2017) in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid wees uit dat Milli Görüş een maatschappelijke beweging vertegenwoordigt die intern debat niet uit de weg gaat en verschillen accepteert. Dat feit, of vergelijkbare feiten die duiden op een algemeen constructieve rol in de maatschappij, worden niet benoemd door de auteur. Kouwenhoven verdenkt slechts, zonder nuance aan te brengen. Dit creëert een onvolledig, eenduidig en misvormd beeld van één van de belangrijkste Turkse religieuze stromingen en organisaties (TRSO’s) in Nederland. 

Verrassende wending

Vervolgens neemt het artikel een verrassende wending. De auteur, Andreas Kouwenhoven, verlaat het domein van Nederland, waar lokale autoriteiten zich met de zaak van de jihad-ronsel bezighouden, en brengt een verregaande politieke boodschap in. Het ronselwerk van Özütürk wordt gelinkt aan Turkije (lees terug uit 2014, over Motivaction-rapport: “Asscher: onderzoek onder Turkse jeugd”), waar een jihadistisch-ideologisch netwerk rond drie salafistische imams – Abdullah Yolcu, Nureddin Yildiz en Feyzullah Birisik – actief zou zijn. De auteur trekt daarmee bewust het discours een niet representatieve, politieke kant op. Het veronderstelt dat een moskee, of moskeeën in het algemeen, in opdracht van een hoge politieke autoriteit actief werven voor de Syrische jihad door Turks-Nederlandse jongeren eerst actief te hersenspoelen (te verleiden tot extremisme) en vervolgens de jihad in te leiden. De salafistische imams Abdullah Yolcu, Nureddin Yıldız en Feyzullah Birışık zouden een “speciale verhouding hebben met president Erdogan”.

De lezer wordt hier bewust gestuurd naar een misplaatst en ongeldig waardeoordeel. Kouwenhoven schrijft dat de salafistische leiders tegen het seculiere karakter van Turkije zijn, maar dat ze met Erdogan op hoog niveau zijn gaan samenwerken puur en alleen vanwege de Turkse aspiraties in de Syrische burgeroorlog. Salafisten zouden speelruimte van Erdogan krijgen in ruil voor indirecte steun voor “rebellen” in Syrië, doelend op jihadistische groeperingen als Al-Qaida, waar Erdogan in de strijd om Syrië behoefte aan zou hebben. Erdogan wordt door Kouwenhoven zelfs persoonlijk in verband gebracht met de eerder besproken Al-Qaida-fanaat Abdullah al-Muhaysini. De familie Erdogan zou hem volgens Abdullah Yolcu (één van voornoemde salafistische leiders) “goed kennen” (ongeverifieerd).

Het artikel sluit af door opnieuw naar Milli Görüş te wijzen. Een mea culpa wordt oud-bestuurder Yusuf Altuntaş in de mond gelegd: „Hoe je het ook wendt of keert: Enes was een onderdeel van Milli Görüş,“ aldus Altuntaş, geciteerd door Kouwenhoven.   

 

Gerelateerde artikelen

Geef een reactie