NRC Handelsblad

NRC na ‘Afrin’: PKK een “guerillabeweging”

Publicatiedatum: 22 januari 2018

Toelichting

Hieronder volgt het resultaat van een kritisch onderzoek naar de zorgvuldigheid van een journalistiek bericht. Berichten dienen (politiek) neutraal geschreven te zijn en gepresenteerde feitelijkheden dienen objectief, nauwkeurig en betrouwbaar te zijn om de toets der kritiek te doorstaan.

Oordeel: onzorgvuldig (10 / 1,5)

Conclusie

inzake het artikel “Koerden: we zijn verraden door VS” gepubliceerd op 22 januari 2018

De tekst is problematisch, gezien de kwalificatie van de PKK als een “guerillabeweging”, waar de organisatie door Nederland als terreurorganisatie wordt gezien. Verder worden een aantal claims in het artikel niet onderbouwd (“Veel Koerden”, “Erdogan lijkt heel Afrin voor ogen te hebben”, “sommige analisten”) en is derhalve sprake van ongefundeerde generalisatie; oftewel het fundament voor boude beweringen ontbreekt. Verder voedt het artikel – en de afsluitende video – een discours waarin Koerden als slachtoffers (“continu verraden”) worden voorgesteld, maar het (veronderstelde) verraad wordt niet in perspectief (van de vermeende verraders) geplaatst; zo valt op dat in de video wordt gesproken over ‘het Verdrag van Sèvres’, waarin ‘Koerden’ een onafhankelijke staat zou zijn beloofd, terwijl het document nooit is geratificeerd; het ontbreken van deze ratificatie wordt verzwegen – bovendien is nooit een staat beloofd, maar is slechts de (politieke) ontwikkeling van een Koerdische staat, zoals het organiseren van een referendum en het bepalen van (mogelijke) territoriale grenzen, verkend.

BEOORDELING

Groen: opmerking of voorgestelde rectificatie

Rood: lijdend voorwerp van opmerking of voorgestelde rectificatie

Koerden: we zijn verraden door VS

Opmerking: De kop is aanlokkelijk, terwijl het artikel feitelijk niet of nauwelijks een (mogelijk) verraad van de Koerden door de VS behandelt; het lijkt een kop die het discours van ‘het Koerdisch slachtofferschap’ (aanhoudend verraad) versterkt om internationaal aan sympathie te winnen. Als wordt gekeken naar systematisch geweld tegen etnische minderheden in de regio, dan kunnen tal van voorbeelden worden gegeven; dit rechtvaardigt niet gevoelens van separatisme.  

Operatie Olijftak

Met het grondoffensief tegen de Syrisch-Koerdische militie YPG dreigt voor Turkije een confrontatie met NAVO-bondgenoot Amerika.

Het Turkse leger en rebellen van het Vrije Syrische Leger zijn zondag een grondoffensief begonnen tegen de Syrisch-Koerdische militie YPG in Noord-Syrië. Met de operatie, die de opmerkelijke (opmerking: de naam houdt verband met het karakteristieke teeltgebied van Afrin) naam ‘Olijftak’ heeft gekregen, opent Turkije een nieuw front in de oorlog in Syrië, die inmiddels zijn zevende jaar in gaat. Daarbij dreigt een confrontatie met zijn NAVO-bondgenoot Amerika , die nauw samenwerkt met de YPG in de strijd tegen Islamitische Staat (IS) in Syrië.

—-

Voorafgaand aan de grondoperatie voerde Turkije zaterdag zware luchtaanvallen uit op Afrin. Daarbij zouden 158 doelen van de YPG zijn getroffen. Een dag later trokken Turkse troepen de Syrische grens over. Ze zouden inmiddels vijf kilometer zijn opgerukt en enkele dorpen hebben veroverd. Maar de YPG zegt de eerste Turkse aanval te hebben afgeslagen. Bij de gevechten zouden vier Turkse militairen en tien rebellen van het Vrije Syrische Leger zijn omgekomen. Beide claims konden niet geverifieerd worden. (opmerking: de validiteit van de Turkse claims wordt betwist; desalniettemin geldt dit ook voor de claim van YPG-zijde, waardoor in feite een zeker evenwicht in berichtgeving wordt bereikt)

Nadat Turkse topmilitairen Moskou bezochten, vuurde Turkije op Koerdisch gebied in Syrië, waaruit Russen waren vertrokken. (opmerking: de bewering dat dit Syrisch-Koerdisch of strikt Koerdisch gebied is, berust niet op politieke consensus en is derhalve niet-valide; een beschrijving als ‘het door Syrische Koerden gecontroleerde gebied’ is passender)

Terwijl Turkije zijn offensief lanceerde tegen een Amerikaanse bondgenoot, waren het Witte Huis en het Congres in de greep van de government shutdown (opmerking: dit is een lichtelijk overdreven claim, aangezien government shutdowns de laatste jaren regelmatig plaatsvinden in de VS; de uitdrukking “waren in de greep van” kan beter worden vervangen door “beleefden een” of woorden van gelijke strekking)De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson had zaterdag wel telefonisch contact met zijn Turkse en Russische ambtgenoten. En de Amerikaanse gezant voor de internationale coalitie tegen IS, Brett McGurk, bleek toevallig (opmerking: hier mag meer aandacht aan besteden worden; waarom anders het woordje ‘toevallig’ gebruiken?) in Noord-Syrië toen de Turkse luchtaanvallen begonnen. Hij voerde gesprekken met bevelhebbers van de YPG en andere partners die de VS helpen bij het stabiliseren van de regio nu IS verdreven is.

Turkije ziet de YPG als een bedreiging voor zijn nationale veiligheid. De Turkse regering legitimeert de invasie als zelfverdediging tegen een terroristische organisatie die met Amerikaanse steun steeds beter getraind en bewapend is. De directe aanleiding voor het offensief is een Amerikaans plan voor de training van een grenspolitiemacht met een grote rol (opmerking: waarom spreken van een grote rol, waar de grensmacht in feite bestaat uit de YPG? – ook op ‘grote rol’ komt de auteur niet terug, na deze nuance te hebben aangebracht) voor de YPG. De YPG is een verlengstuk van de Turks-Koerdische guerrillabeweging (hier gebruikt de auteur de zeer controversiele uitdrukking ‘guerillabeweging’ (soms gebruiken journalisten ook wel ‘militanten’ of ‘rebellen’), waar de jure sprake is van een door Nederland staatsrechtelijk erkende terreurgroepering) PKK, die al decennia een bloedige burgeroorlog (opmerking: burgeroorlog? – sinds wanneer impliceert terreur of separatisme burgeroorlog?) uitvecht tegen de Turkse staat. Maar de operatie vergroot de etnische spanningen tussen Arabieren, Turken en Koerden, zowel in Syrië als in Turkije zelf.

De Turkse premier Yildirim zei zondag dat het doel van Operatie Olijftak is om een ‘veiligheidszone’ te creëren van dertig kilometer op Syrisch grondgebied. Of het daarbij blijft is de vraag. President Erdogan lijkt de verovering van heel Afrin voor ogen te hebben (opmerking: bron?), en de vernietiging van de YPG in het district en in andere delen van Syrië. Turkije schildert de operatie af als een poging de lokale bevolking te bevrijden van de „autoritaire” groep en zelfbestuur op te zetten.

Afrin is een overwegend Koerdisch district in het noordwesten, dat tot nu toe grotendeels is ontsnapt aan de oorlog. Troepen van het Syrische regime trokken zich in 2012 terug uit Afrin, waarna de YPG de controle overnam. De groep verklaarde Afrin begin 2014 onderdeel van de (opmerking: “een de facto” toevoegen) autonome Koerdische regio, al is die afgesneden van de andere Koerdische districten in het noordoosten. Vanwege de relatieve rust zijn honderdduizenden vluchtelingen uit andere delen van Syrië naar Afrin gevlucht.

Lees ook: stratego spelen in het noorden van Syrië. Over Turkije dat het Syrische district Afrin dreigde aan te vallen. Rusland speelt een dubbelrol. Wie staat waar in dit complexe conflict? (opmerking: de verwijzing naar stratego is niet passend, gezien de de reële aard van het conflict)

De vraag is of die ‘veiligheidszone’ van dertig kilometer een grens is die Rusland heeft gesteld aan de operatie. Want Turkije had de instemming nodig van de Russen, die het luchtruim boven Afrin controleren en 300 militairen hadden gestationeerd in het district. Die zijn afgelopen weekeinde teruggetrokken. Maar wat wilde Rusland daarvoor terug? Sommige analisten (bron?) vermoeden dat Rusland alleen heeft ingestemd met een beperkte operatie.

Koerden voelen zich verraden

Veel Koerden (bron?) voelen zich opnieuw verraden door hun Amerikaanse bondgenoten. Eerst gaven de VS geen steun aan het referendum over de onafhankelijkheid van Iraaks Koerdistan, vervolgens hielden ze zich afzijdig toen Iraakse regeringstroepen betwiste gebieden veroverden op de peshmerga, en nu weigeren ze in te grijpen omdat Afrin buiten hun operatiegebied zou liggen. (opmerking: de suggestie dat ‘de Koerden’ een politieke eenheid zijn, is problematisch, aangezien (inter-nationale) Turken – verspreid over meerdere landen en continenten – ook niet als een politieke eenheid worden voorgesteld; Koerden leven in tientallen landen in de wijdere regio en hebben niet één specifieke, bindende taal en cultuur; door te suggereren dat Koerden verspreid over meerdere landen één grote, (geestelijk) verbonden;en benadeelde politieke groep zijn, wordt het discours gevoed dat etnische Koerden recht hebben op een ‘inter-nationale Koerdische staat’)

De Syrische Koerden denken dat Moskou met de Turkse operatie heeft ingestemd om de YPG te verzwakken, het regime te helpen grondgebied te heroveren, de Amerikaanse invloed in Syrië terug te dringen, en de kloof tussen Turkije en de VS te vergroten. Een hoge functionaris van de YPG verklaarde tegen de website Al-Monitor dat Rusland heeft beloofd Afrin te beschermen als de YPG het district zou overdragen aan het regime.

Bekijk ook onze video over ‘Hoe de Koerden keer op keer worden verraden’:

Opmerking over video: Op 00.30 in de video wordt gesproken over het “Verdrag van Sèvres, dat in de prullenbak belandde”; het Verdrag van Sèvres is echter nooit geratificeerd. Gesuggereerd wordt dat het verdrag is geschonden, aangezien wordt gesproken van “verraad”. Er wordt gesproken van een belofte, maar wie heeft wie deze staat beloofd?

Gerelateerde artikelen

Geef een reactie